Uyuz Hastalığı Nedir? Uyuz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Uuz nedir? Uyuz nasıl tedavi edilir?

Uyuz hastalığı nedir?

Uyuz hastalığı, genel olarak uyuz böceği olarak tanımlanan “sarcoptes scabiei von hominis” isimli bir akar türünün sebep olduğu deri hastalığının halk arasındaki ismidir. Tıp dilinde “skabies” olarak isimlendirilen hastalık son derece bulaşıcıdır. Ancak mikroskopla görülebilecek kadar küçük olan bu akar türü, insan cildine  ilk bulaştığında hemen gözenekler vasıtasıyla cildin alt bölümlerine geçer. Daha sonra yumurtlamak için tüneller kazmaya başlar. Kazdığı bu tünellerin içerisine bol bol hem yumurtalarını hem de dışkılarını bırakır.

uyuz böceği tünel kazar.

Bırakılan yumurtalardan kısa süre sonra yeni akarlar ortaya çıkar ve hızla uyuz popülasyonu vücutta artar. Özellikle el bilekleri, dirsekler, koltuk altı, göbek çevresi, kasıklar, ayaklar gibi bölgelerde kaşıntı, döküntü ve sivilce görünümlü  su kabarcıkları gibi belirtiler ortaya çıkar. Ortaya çıkan bu belirtiler akarların yumurtaları ve dışkılarına karşı vücudumuzun vermiş olduğu alerjik reaksiyondan kaynaklanır. Özellikle kaşıntı akşam saatlerinde başlar ve gece boyu devam edebilir. Öyle ki bu kaşıntılar bazen sizi uykunuzdan dahi uyandırabilir. Gündüz saatlerinde kaşıntı yok denecek kadar az olabilir. Bu durumun böyle olmasının temel sebebi bağışıklık sistemimizin gündüz vakti daha güçlü olmasından ötürü alerjik reaksiyonu baskılayarak kaşıntıyı azaltmasıdır. Fakat akşam saatlerinde bağışıklığımızın zayıflaması ve sıcak ortamlarda bulunmamız akarların tekrardan faaliyete geçerek kaşıntıya sebep olmasına ortam hazırlar.

Yaşam kalitesini çok olumsuz etkileyen uyuz hastalığı herhangi bir tedavi uygulanmadığı sürece kendiliğinden iyileşmez. Ayrıca akarların vücuda iyice yerleşmesi ve çoğalması en etkili uyuz ilacı etkisini bile sınırlayabilir. Bu yüzden erken tanı ve tedavi çok önemlidir. Şimdi uyuz hastalığı konusunda en çok merak edilen, “uyuz nasıl bulaşır?” Ve “uyuz belirtileri nelerdir?” Sorularını yanıtlayalım.

Uyuz nasıl bulaşır?

  • Özellikle sonbahar ve kış aylarında güneşten aldığımız vitaminlerin azalmasıyla bağışıklık sistemimiz yaz aylarına göre daha da zayıflar. Bu durum bizi bütün hastalıklara dolayısıyla uyuz hastalığına karşı da savunmasız bırakır.
  • Ayrıca havalar sogudukça giyilen giysiler de çoğalır. Hal böyle olunca bu giysilerde var olan akarlar askıda, toplu taşıma araçlarında başkalarının giysilerini de enfekte edebilir.
  • Aynı koltuklarda oturmak suretiyle de bulaşabilir bu yüzden kahvehaneler, toplu taşıma araçları, kütüphaneler, kafeler de riskli alanlardır.
  • Ortak kullanılan havlular, çarşaflar, kıyafet ya da ortak kullanılan yataklar aracılığıyla da uyuz hastalığı bulaşabilir. Özellikle askeri kışlalar, hastaneler, huzurevleri, öğrenci yurtları gibi toplu yaşam alanlarında bu sebepten ötürü uyuz hızla yayılır.
  • Uzun süreli ya da kısa süreli tensel temas, sarılma, kucaklaşma, tokalaşma gibi eylemlerle de uyuz bulaşabilir.
  • Uyuz hastalığı hayvandan insana bulaşabilir. Fakat hayvanlarda bulunan uyuz böceği türü insanlarda çok fazla yaşayamaz. En fazla 3-4 saat sonra belirtiler baş gösterir. Fakat kısa süre içerisinde tedaviye gerek olmadan hastalık iyileşir.
ilginizi çekebilir..  Vertigo nedir? Belirtileri ve tedavisi
uyuz belirtileri nelerdir?

Uyuz Belirtileri Nelerdir?

  • Uyuz hastalığının en belirgin belirtisi kızarıklık ve kaşıntıdır.
  • Kaşıntı parmak araları, el, ayak, bilek, kalça, bel, koltukaltı, göbek çevrelerinde yoğunlaşır.
  • Erkeklerde peniste, kadınlarda ise meme uçlarında kaşıntı ve tutulum uyuz belirtisi olarak karakteristik bir özelliktir.
  • Uyuz böcekleri genellikle sırt kısımlarında ve boyundan yukarıda yaşayamaz. Fakat özellikle küçük çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemini düşüren bir hastalığa sahip bireylerde sırt ve baş bölgesinde de yoğun olarak uyuz tutulumu görülebilir.
  • Özellikle akşam ve geceleri alevlenen kaşıntı nöbetleri.
  • İlerleyen dönemlerde özellikle parmak aralarında, ayaklarda ortaya çıkan şerit şeklinde izler. Bu izler akarların deri altında açtığı tünellerin izidir.
  • Cilt yüzeyinde içi sıvı dolu küçük lezyonlar.
  • Tünel izlerinin bitiş kısımlarında siyah nokta görünümü.
  • Sıcak duş sırasında ortaya çıkan kaşıntı nöbetleri.
  • Pul şeklinde döküntüleri olması
  • Yukarıda belirttiğimiz gibi çoğunlukla baş bölgesinde, kulak arkasında, ayak tabanında ve avuç içlerinde belirti görülmez fakat 4-5 yaşından daha küçük çocuklarda bu bölgelerde de tutulum görülebilir.

Uyuz hastalığı tedavisi nasıl yapılır? Uyuz nasıl geçer?

  • Uyuz hastalığı bir cilt hastalığı olmasından dolayı uyuz tedavisi için de daha çok losyonlar ve kremler kullanılır. Ancak bazı durumlarda ağız yoluyla alınan ilaçlarda doktorlar tarafından tedaviye eklenebilir.
  • Kullanılan kremler ve losyonlar içerisinde permetrin, sülfür, lindan, benzil benzoat gibi etken maddeler bulunur.
  • Öncelikle tedaviyi uygulamadan önce ılık bir duş alınır.
  • Duş sonrası vücut iyice kurulanır, soğuması beklenir.
  • Krem ya da losyon şeklindeki ilaçlar 8 ila 13 saat vücutta kalacak şekilde boyun bölgesini de içine alarak baş hariç bütün vücuda sürülür.
  • Tekrar enfekte olma ihtimaline karşı ilaçlama işlemi öncesinde ev temizliği yapılır. Kıyafetler en az 60 derece sıcaklıkta yıkanır. Çarşaflar da aynı şekilde yıkanır. Eğer yıkama şansı yoksa poşetler içerisinde havasız kalacak şekilde 1 hafta dinlendirilir.
  • 13 saat sonrasında banyo yapılır temiz kıyafetler giyilir.
  • Eğer ihtiyaç duyulursa bu saydığımız maddeler 7 gün geçmek şartıyla tekrarlanır.
  • Kullandığımız ilaçlar uyuz böceklerini hemen etkisiz hale getirse de vücudun vermiş olduğu alerjik tepki bir hafta daha devam edebilir. Bu bir hafta içerisinde kaşıntı azalarak sonlanacaktır.
  • Uyuz tedavisi sırasında temaslı kişiler ya da aile bireyleri varsa onlar da aynı tedaviyi uygulamak zorundadır.
ilginizi çekebilir..  Magnezyum eksikliği neden olur? Belirtileri, tedavisi

Eczanede Satılan Uyuz İlaçları Nelerdir?

Eczanede satılan uyuz ilacı denildiğinde karşımıza çıkan ilaçlar genel anlamda doğru kullanıldığında uyuz sorununu çözmede başarılıdırlar. Ancak bu ilaçları kullanmadan önce belirtilerin uyuz hastalığından kaynaklandığının doğru tespit edilmesi gerekir. Şimdi bu ilaçları kısaca inceleyelim.

1) Kwellada %5 Losyon (120 ml)

İçeriğinde aktif madde olarak %5 Permetrin içeren bir uyuz ilacıdır. Permetrin bit, pire ve uyuz böceği gibi zararlı parazitlerin ortadan kaldırılmasına yarayan kimyasal bir birleşendir. Genellikle saç biti ve uyuz böceği tedavisinde kullanılır.

Özellikle uyuz hastalığının erken dönemlerinde oldukça etkilidir. Kullanım şekli; Kwellada Losyon yetişkin kadın ve erkeklerde boyundan aşağı tüm bedene sürülerek tatbik edilir. Kullanılmadan önce derinin temiz ve kuru olması önemlidir. Özellikle parmak araları, koltuk altı, genital organ çevreleri ve tırnakların altlarına özenle sürülmedir. Kadınlarda göğüs uçları, erkeklerde ise penis uygulamaya dahildir. 2 aylık – 2 yaş dönemi küçük çocuklarda yüz, boyun, kulak ve saçlı deride de uyuz tutulumu görüldüğünden bu bölgelerde doktor gözetimi altında tedaviye dahil edilmelidir.

İlgili doktor tarafından farklı bir kullanım şekli önerilmediği durumlarda yetişkin ve 12 yaşından büyük bireylerde 30 ml losyon yeterlidir. 60 ml’nin üzerine kesinlikle çıkılmamalıdır. 6-12 yaş çocuklarda bu oran 15 ml, 1-5 yaş 7.5 ml, 2 ay-1 yaşa kadar 3.75 ml losyon yeterlidir.

Losyon uygulandıktan 14 saat sonra losyon vücuttan banyo yapılarak uzaklaştırılmalıdır. Genellikle tek sefer uygulama tedavi için yeterlidir. Tedavi sonrası kaşıntı şikayetleri vücut ölü akarları derinin altından temizleyinceye kadar 1 hafta devam edebilir. Bu sürecin sonunda kaşıntı devam ediyor ve su kabarcığı şeklinde lezyonlar oluşmaya devam ediyorsa uygulamayı tekrar etmek gerekir. İlk uygulama ile ikinci uygulama arasında en az 7 gün süre olmalıdır. Eğer ikinci uygulama sonrasında hala lezyon oluşumu devam ediyorsa Wilkinson Pomad uygulanabilir.

ilginizi çekebilir..  Uyku apnesi nedir, tedavisi nasıl yapılır?

2) Metrin %5 Losyon (120 ml)

Metrin losyon içerik ve kullanım şekli olarak Kwellada losyon ile eşdeğer kullanım özelliklerine sahiptir.

3) Wilkinson Pomad (100gr)

Wilkinson Pomad’ın aktif maddesi kükürt ve Goudron Vegetal’dir. Uyuz tedavisnde Permetrin içeren Kwellada Losyon ve Metrin Losyon ile sonuç alınamayan vakalarda kullanılır. Kullanımı bir miktar zahmetli olduğundan öncelikle diğer losyonlar kullanılır.

Wilkinson Pomad’ın kullanım şekli; öncelikle duş alınır ve vücudun kuruması sağlanır daha sonra merhem şeklindeki pomad boyun dahil olmak üzere vücudun her yerine ince bir tabaka halinde sürülür. Sürülmeyen yer kalmaması ve derideki gözeneklere ulaşması için masaj yapar şekilde sürülmelidir. Uygulama enasında açık yaralara, rektum ve iç genital organlara sürülmemesine dikkat edilir. Yapılan bu uygulama yıkanmadan 3 gün boyunca günde bir defa olmak üzere tekrarlanır. Süre sonunda banyo yapılarak pomad vücuttan uzaklaştırılır ve temiz eşyalar giyilir.

Yetişkin bir birey için 2 tüp Wilkinson Pomad 3 gün uygulama için yeterli olacaktır. 6 yaş altındaki çocuklarda doktor kontrolünde kullanılması gerekir. Yan etki olarak hassas bölgelerde tahriş ve deride sertleşme görülebilir.

Uyuz Hastalığı İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*